در زمان اشکانیان صد دروازه نام کدام شهر بود؟

در زمان اشکانیان صد دروازه نام کدام شهر بود؟

صددروازه یا هکاتومپیلوس  یک شهر باستانی در باختر خراسان که از ۲۰۰ پیش از میلاد پایتخت اشکانیان بود. واژه هکاتومپیلوس در زبان یونانی به معنای صد دروازه می‌باشد.

صددروازه یا هکاتومپیلوس  یک شهر باستانی در باختر خراسان که از ۲۰۰ پیش از میلاد پایتخت اشکانیان بود. واژه هکاتومپیلوس در زبان یونانی به معنای صد دروازه می‌باشد. این لقب در نزد یونانیان به شهرهایی داده می‌شد که بیش ازچهار دروازه را دارا بودند.

اسکندر مقدونی در تابستان ۳۳۰ (پیش از میلاد) در این محل توقف کرده‌بود. صددروازه با مرگ اسکندر بخشی از امپراتوری سلوکیان گردید. قبیلهٔ پارتی در ۲۳۸ (پیش از میلاد) بر این شهر چیره شدند و آن را یکی از نخستین پایتخت‌های اشکانیان نمودند. گمان می‌رود صددروازه در دورهٔ اوج خود ۲۸ کیلومتر مربع پهناوری داشته.

این شهر باستانی امروزه درمیان دامغان و سمنان و در راه تهران-مشهد قرار دارد و اکنون «شهر قومس» خوانده می‌شود که مرکز ایالت قومس بود.

در روزگار گذشته دامغان یکی از شهرهای ایالت قومس و مرکز این ایالت نیز محسوب می‌شد.دامغان از کهن ترین شهرهای ایران بوده و از قدیم تا به امروز دارای اهمیت خاصی است. نام این شهر از مغان یعنی آتش پرستان گرفته شده و به ده مغان معروف بوده و گفته‌اند که مغان باعث آبادی آن شده‌اند. بعدها در اثر گذشت زمان حرف"ه" از میان رفت و الف جای آن قرار گرفت.

بنای شهر دامغان را به هوشنگ از نوادگان پیشدادی نسبت می‌دهند که روزگاری پایتخت اشکانیان بوده و همین‌طور دامغان را جزئی از اقلیم چهارم می‌دانسته‌اند. در بیشتر کتب جغرافیا و تاریخ، نام دامغان برده شده است که تمامی نوشته‌های آن‌ها اشاره بر اهمیت و اعتبار شهر قدیمی دامغان دارد، چرا که دامغان در سر راه جاده ابریشم و مسیر گذر از غرب به شرق بوده است. صحت و دلیل این ادعا وجود کاروانسراها، قلعه‌ها و تپه‌های قدیم، برج و بارو و حصار عظیم داخل و خارج شهر دامغان است.
از آثار شاخص این شهر می‌توان به تپه حصار دامغان، مسجد تاریخانه، پیر علمدار، مسجد جامع، مجموعه امام‌زاده جعفر (امام‌زاده جعفر، امام‌زاده محمد، مقبره شاهرخ، برج چهل دختر)، چشمه علی دامغان و امام‌زاده محمد دیباج اشاره کرد.تاکنون 95 اثر تاریخی در شهرستان دامغان در فهرست آثار ملی جای گرفته است.
این شهر در روزگاران کهن در بخش شرقی سرزمین ماد قرار داشت. در زمان مادها همه پایتخت‌ها رو به بیابان و در طول دو جاده اصلی که در کناره‌های داخلی در سلسله جبال بزگ کشیده شده قرار داشته‌اند که دامغان نیز جز آن محسوب می‌شده که در نواحی مرزی دولت ماد قرار داشته است.بنا به نوشته مورخین دامغان مرکز ایالت قومس بوده و در چهارصدسال قبل از میلاد از شهرهای بزرگ محسوب میش شد . اشک سوم و تیرداد اشکانی نیزدر سال 249 قبل از میلاد آن را پایتخت خود قرار دادند و تا قرن اول میلادی به اهمیت خود باقی بوده است.
در سفری که مارکوپولو به ایران داشت از شهری بنام تیموکابین نام می‌برد که آن شهر در انتهای ناحیه ایران واقع شده است. هرچند که شباهت بین این کلمه و دامغان خیلی کم است ولی به احتمال قوی همان دامغان کرسی نشین ایالت قومس واقع درشمال شرقی ایران است.درمورد اینکه دامغان را شهر صد دروازه خوانده‌اند، سخن بسیار است. برخی از مورخان آن را در هشت کیلومتری جنوب یا جنوب شرقی دامغان دانسته و بطلیموس مصری شهر صد دروازه را نزدیک مازندران نشان داده گویا که شهر دامغان است.
ولی در 300 سال قبل عقیده زنگیان بر این بود که شهر صد دروازه‌ای که اسکندر رومی در عراق ساخت شهر اصفهان (جلفا) بوده ولی با توجه به مطالب اکثر نویسندگان، شهر صد دروازه را نزدیک دامغان می‌دانند.زمانی که اسکندر رومی از مقدونیه پرچم کشور گشایی را بر افراشت و قدم در این نواحی گذاشت، دامغان درنهایت آبادی بود. یونانیان این شهر را هکاتوم پلیس می‌گفتند یعنی شهر صد دروازه و عادت اهالی یونان این بود که هر شهری که در آبادی به اوج و کمال می‌رسید آن‌را هکاتوم پلیس می‌نامیدند.

دامغان از جمله شهرهایی است که از لحاظ قدمت در ایران کم‌نظیر و درتمام جهان کمتر دیده می‌شود. این شهر پنج دروازه (دروازه عراق، دروازه خراسان، شامان، زرجوب و سراوری) داشته است.دور شهر دامغان دیواری ستبر کشیده شده بود که دو درشکه از کنار هم بر روی دیوار رد می‌شدند. بقایای دیوار هم‌اکنون باقی مانده و به دیوار بارو مشهور است.

از آثار به‌جای مانده در این شهر می‌توان به مسجد جامع دامغان، ‌مسجد تاریخانه دامغان، برج طغرل، گنبد چهل دختر، مقبره شاهرخ میرزا، مدرسه موسویه، گنبد زنگوله، برج پیر علمدار، عمارت دختر ناصرالدین شاه، عمارت آغامحمد خان و فتحعلی شاه قاجار اشاره کرد.

Share

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی